Dijital çağın yeni hastalığı hikikomori

HİKİKOMORİ ( TOPLUMSAL ÇEKİLME RAHATSIZLIĞI)

Evvel Japonya ve Uzak doğu ülkelerinde başlayan ve Türkiye dahil tüm dünyada bireyleri etkileyen Hikikomori (Sosyal Çekilme Rahatsızlığı) (daha sıklıkla basitçe ‘Hickey’ olarak telafuz edilir) Dijital dünyanın gelişmesi ile birlikte ferdi hayatın ön plana çıkması ve sanal ortamda geçirilen mühletin uzamasının sonucunda Dijital Çağın yeni rahatsızlıkları ortasında fenomen olarak Hikikomori (Sosyal Çekilme Rahatsızlığı) yer almaktadır.

Japonya Çalışma ve Refah Bakanlığı, Hikikomori rahatsızlığını, bireyin öbürleri ile irtibatını sonlandırmak suretiyle konutundan, odasından en az altı ay ve daha fazla müddet çıkmaması olarak tanımlamıştır. Hikikomori olan bireyler, odalarından çıkmayarak müzik dinlemek, internette dolaşmak, Japon çizgi romanı olan manga serilerini okumak ve sinema izlemek, daima bilgisayar oyunları oynamak ve uyumak dışında diğer bir işle uğraşmamaktadırlar. Hatta tuvalet gereksinimlerini da odalarında giderebilmektedirler.

Hikikomoriyi birinci sefer bir rahatsızlık olarak isimlendiren kişi, Japon Psikolog Tamaki Saito’dur. Saito, 1998 yılında Japonya’da çıkan çığır açan “Hikikomori: Adolescense Without End (Hikikomori: Sonu Gelmeyen Ergenlik)” kitabında, kendi hastalarıyla klinik tecrübelerinden yola çıkarak “sosyal geri çekilme” olgusunu birinci kere fark ederek, toplumsal çekinmenin tarifini oluşturmuştur.

Hikikomori:Adolescense Without End Tamaki Saito

Hikikomorinin Nedenleri

Hikikomori, büyük oranda önergenlik periyodunda (13-14 yaşlarında) başlamaktadır Hikikomorinin çocuklarda birinci belirtisi çoklukla okula gitmeyi reddetmektir. Aileler bu durum için “evde ders çalışıyor ya da meskende inançlı bir ortamda oynayarak dışardaki sorunlarla karşılaşmıyor” diyerek düşünürken bu alışkanlık, sanal bağımlılığa ve sanal krallığa dönüşmektedir. Bu sanal krallıkta, birey kendini istediği üzere tanıtmakta ve tenkit olmaksızın onaylanmış kimliği ile egosunu rahatlatmaktadır. Bu durum bilhassa orta sınıf ailelerde, çok denetimci, baskıcı ve muvaffakiyet, meslek odaklı ailelerin zeki ve yetenekli çocuklarında, hami ailelerin çocuklarında görülmektedir. Eğitim, iş ve çalışma hayatının dışında kalan hareketsiz bu bireyler, odalarında tek başına ve bir nevi asalak bir ömür sürmekte, yaşadıkları sorun ve sorunları çözmek ve harekete geçmekte kararsız ve yetersizdirler. Konutta aile otoritesine bağımlı bu bireyler, odalarına kapanarak dışarıdaki tansiyonlu hayattan uzaklaşmayı tercih etmektedirler. Bu süreçte ebeveynlerin çocuklarına çok bağımlılığı ve koruyuculuğu da kendi dünyalarına çekilen bu bireylere; gerekli rehabilite ve tedavi süreçlerinin gecikmesine sebep olmaktadır.

Çoklukla, okulda yaşanan zorbalık, imtihanlarda başarısız olma ve aile içinde yaşanan sorunlar, utanç, meslek gerilimi rekabet, başarısız aşk ilgileri üzere yaşanan birtakım duygusal problemler, ebeveynin baskıcılığı, dijitalleşen dünya, travmalar, toplumsal uyumsuzluk, onaylanmama derdi, çok kollayıcı ebeveynbaskısı üzere pek çok sebep bu hastalığa neden olabilmektedir.

Bireyin yaşadığı bu geri çekiliş vakitle; alışkanlığa, bağımlılığa, tepkisizliğe, hissizliğe ve hareketsizliğe dönüşmektedir. Ruhsal olarak ise yaşadığı bu kasvetler, öfkeye, telaşa ve depresyona dönüşmektedir. Bu bireylerin irtibatları, odalarındaki bilgisayar ve cep telefonu aracılığı ile formlarda yazışmak ve yemek siparişinden ibaret bir hale dönüşmektedir.

Japonya’da Hikikomori rahatsızlığı, toplumsal kültürel akıl sıhhati fenomeni olarak görülüyor. Nüfusun en az % 1,2’sini (yaklaşık bir milyon kişiyi) etkilediği ve toplumsal, sıhhat ve ekonomik açıdan değerli bir sorun olarak tabir edilmektedir. Japon hükümetinin 2010 yılı bilgilerine nazaran, şu an Japonya’da Hikikomori rahatsızlığından muzdarip 700 bin kişi olduğu belirtilmektedir. Bu bireylerin yaş ortalamasının da 31 oduğu tabir edilmektedir.

Hikikomorinin Davranışları

*Evden ve odasından dışarı çıkmamak

*Sosyal hayattan kopmak, arkadaş ilgilerini bitirmek, kimseyle konuşmak istememek, konuşmamak

*Aşırı sonluluk, saldırganlık, ruhsal bozukluk

*Geceleri uyanık, gündüzleri uyumak ve dışardan gelen güneş ışığından rahatsız olmak

*Bilgisayar oyunları ile rahatlamak

*Ailesine güvenmek

*Kendi kusurlarından ötürü kendilerini kınayıp ve suçluluk duymak

*Bireye mahsus takıntılar

*Evlilik ve iş güç kaygısı olmaması

*Dağınık olma durumu

*Zaman algısında bozulma. Hissizlik ve anlamsızlık içinde ömür aktivitelerini programlayamama

*Genellikle geçimini ebeveyninin verdiği para ile karşılama

Hikikomorinin Tedavisi ve İdaresi

Hikikomori tedavisinde öncelik sırasında;

*Kişinin aile ve yakınları bireye kıymetli olduğunu hissettirmeli, bunun bir rahatsızlık olduğunu kabul etmeli, tedavisi için hoşgörülü olmalı, irtibat kurmaya çalışmalı

*Aileler Çocukları için ortak etkinlikler ve paylaşımlar yapmalı ve müspet tarafta destekleyici olmalı

*Tedavi olabilmesi için psikiyatrik dayanak almalı ve psikoterapi sürecinin düzenliliğini sağllamalı

*Aile ile ortak vakit geçirilen olumlu aktiviteler yapılmalı

*Aile ve etrafı ilgi göstermeli,

* Hem bireyi ve hem de ebeveynlerini içeren bir aile terapisi alınmalı

*Mesleki ve toplumsal etraf rehabilitasyonu sağlanmalı

*Grup terapileri ile toplumsal hayata ahenk süreci sağlanmalı

Hikikomori rahatsızlığının Türkiye’deki durumu

Türkiye’de de hikikomori rahatsızlığı olan hadiseler vardır. Lakin fazla muhafazacı davranan ebeveynler evlatlarının Hikikomori yani “sosyal içe çekilme rahatsızlığı”nın olduğu ve tedavi edilebileceği konusunda şuurlu değildir. Ebeveynler, çocuklarının sorunun tahlili olarak; okula yahut işe devam etmelerini beklemektedir. Rahatsızlık yaşayan bireyler ise; ailenin, okulun ve toplumun beklediği muvaffakiyet, baskı, toplumsal ahenk, sorun çözme, uygulama konusunda başarısız ve dert seviyeleri yüksek olduğu için kendilerini odalarına hapsetmişlerdir. Ebeveynler de, evlatları kadar sorunun tahlilinin bir modülü olarak kendilerinin de uzman takviyesine muhtaçlıklarının olduğunun farkında değildirler. Bu durumun sonucunda tedavi süreci gecikmekte ve düzgünleşme mühleti uzamaktadır.

Yaşadığımız pandemi süreci ile birlikte gelişen toplumsal izolasyon ile birlikte; sanal kimlikleri ile bilgisayar oyunları, bahis ve öteki dijital internet ortamlarında kendi dünyalarına izole olan, irtibata geçmeyen, sorumluluk almayan çocuk, genç ve yetişkinlerin durumunda artış görülmektedir. Pandemi sonrasında çocuklar, gençler ve yetişkinlerin, okula işe ve topluma ahenk süreci konusunda, aile, okul ve toplumun bilinçlendirilmesi hakkında bilimsel çalışmaların yapılması faydalı olacaktır.

Bir cevap yazın