Kronik prostatit nedir?

Prostat, mesane ve penis ortasında yer alan kestane büyüklüğünde (18-20gr) bir yardımcı üreme organıdır. Prostat rektumun çabucak önünde, mesanenin altındadır ve ortasında idrarın bedenden dışarı akmasına müsaade veren idrar kanalı geçer. Spermin kimi bileşenlerini üreten prostat, spermi besleyen ve koruyan sıvıyı salgılar. Kronik Prostatit prostatın şişmesine neden olan, müzmin (kronik), mikroplu yahut mikropsuz iltihabi hastalığıdır. Prostat hastalıklarındaki şikayetlerin bir birçok içinden geçen idrar yoluna yaptığı baskı ve etkilemesi ile irtibatlıdır. Prostat büyümesi ve prostat kanserinden sonra üçüncü sıklıkta görülen prostat hastalığıdır, %10 sıklığında görülür. Ürogenital sistem şikayeti ile üroloji kliniğine başvuran erkeklerin 1 / 3’ünde kronik prostatit teşhisi konur. Tedavisi zorluklar içeren, bir halk sıhhati sorunudur. Bulaşıcı değildir, partnerine yahut eşine bu iltihabı geçirmesi kelam konusu değildir, fakat birtakım prostatit tipleri tedavi edilmezse daha da ağırlaşan enfeksiyonlara yahut başka sıhhat meselelerine neden olabilir. Prostatit hastalığı yalnızca hayat kalitesini bozan bir hastalıktır. İleride prostat kanseri, prostat büyümesi yahut diğer makûs bir hastalığa yol açmaz.

Prostatit Türleri-Tipleri

1- Akut Prostatit: Ender görülmekle birlikte, ağır bir klinik tablodur, akut(ani) gelişir, daha çok orta yaş üzeri görülür. Yüksek ateş, terleme, titreme, bulantı, kusma, halsizlik, idrarda zorlanma ve idrar yapamama şikayeti olabilir. Prostat apsesi gelişebilir, çoklukla bakterieldir ve hastaneye yatma gereksinimi olabilir. Akut bakteriel prostatit sık görülen bakteriler tarafından, çoklukla enfekte idrarın prostata nufuzuyla ortaya çıkar, güzel tedavi edilmediği vakit kronikleşir(%10) ve sonuçda kronik prostatit oluşur.

2-Kronik Bakteriyel Prostatit: Prostatın bakteriel bir ajanla(%80 E.Koli,Klebsiella,P.Aureginosa ve proteus)) oluşan,prostatın gerçek efeksiyonu ve buna bağlı prostatın şişmesidir. Ekseriyetle idrar yolları yahut cinsel yolla bulaşan enfeksiyonun prostata ilerlemesi ile ortaya çıkan, daha çok gençlerde görülen prostatit formudur. Ayrıyeten âlâ tedavi edilmeyen akut bakterial prostatit, prostat büyümesi üzere mesane çıkım darlığı yapan nedenlerle yüskek basınçlı işeme ve prstat kanallarına reflü, prostat taşı, çinko yetersizliği , genetik ve otoimmün faktörler ve lenfojen yolla yayılabilen rektal enfeksiyonlar da kroninik bakreiel prostatit nedenleri ortasında sayılmaktadır.Gerçek kronik bakteriyel enfeksiyon, kronik prostatit hadiselerinin çok küçük bir yüzdesini oluşturur(%3-4). Vakit zaman nöbetler halinde şikayetler alevlenir, ancak neden olan bakteri tam olarak belirlenemeyebilir. Tedavide bakteri tam olarak eradike(temizlenemez) edilemez, çünkü bakteri etrafına bir sinema katmanı oluşturarak antibiyoti erişimini azaltırlar.

3- Prostadinia-Enflamatuarsız-Kronik pelvik Ağrı Sendromu: Bu terim hastalarda kronik prostatit şikayetleri olduğu halde, prostatat enfeksiyonu yahut enflamasyonu olduğuna dair bir ispat bulunamadığı durumları tabir eder. En yaygın kronik prostatit tipidir(%90). Bakteri kaynaklı değildir, ekseriyetle kesin bir neden bulunamaz. hastaların şikayetleri vakit içinde pek değişmez, vakit zaman alevlenme gösterir. Bu tip prostatit hakkında çok az şey bilinmekte ve bir çok bilinmezlik içermektedir. Bu tip prostatiti açıklamak için kimi teoriler öne sürülmüştür. Bilhassa prostat bölgesindeki idrar kanalında kimi nedenlere bağlı basınç birikmesi yahut yükselmesi, otoimmün yahut kimyasal proseslerin yaptığı tahriş ve irritasyonlar, pelvis içindeki kas ve hudutlarda ortaya çıkan hassasiyet ve ağrı bu teoriler ortasında sayılabilir.

4- İnflamatuar kronik pelvik ağrı sendromu da denilen bakteriel olmayan kronik(Semptomsuz enflamatuar) prostatit: Hastalar tipik kronik prostatit semptomları mevcut, lakin idrar örneğinde ve prostat sıvısında enflamatutar bulgular, iltihabi hücreler(lökosit) olduğu halde bakteriel bir casus sözkonusu değildir. Bakteriyel olmayan prostatit olaylarının birçoklarının nedeni düzgün anlaşılmamıştır. İdrar ve prostatta sıklıkla iltihabi hücreler(Lökosit) mevcuttur. Birtakım hastalarda rutin idrar örneğinde tespit edilemeyen kalıcı düşük dereceli enfeksiyon olabilir. Bununla birlikte, bakteriyel olmayan prostatit hastalarının birçoklarında, karmaşık testler yapılsa bile enfeksiyon ispatı bulunamaz. Bu tip prostatit ekseriyetle çok fazla semptomlara neden olmaz ve ekseriyetle tesadüfen bulunur.Tedavi gerektirmez.

Özet olarak, prostatitler 4 kategoride incelenirler. Kategori-1’e akut prostatit denilir. Kategori-2 kronik bakteriyel prostatit, kategori-3 kronik pelvik ağrı sendromu yahut kronik abakteriyel prostatit, katogori-4 de ise asemptomatik prostatit denir. katogori 3 en sık görülen prostatit cinsidir. Tüm prostatitli olguların %90’ını oluşturur. Bu yüzden kronik prostatitler denilince genelde katogori 3 yani kronik pelvik ağrı sendromu akla gelir. Semptomları çok çeşitlidir ve fazladır. Bazen hayat kalitesini ileri derecede bozabilir, fakat önemli hastalıklara sebep olmaz.

Risk Faktörleri

Genç yahut orta yaşlı olmak, geçirilmiş üriner sistem enfeksiyonu yahut prostatit geçirmiş olmak, doğuştan mesane boynu yüksekliği olmak, daimi yahut süreksiz idrar kateteri kullanmak, pelvik travma (Uzun yol sürücülüğü, uzun vadeli bisiklete binmek, uzun müddetli oturarak iş yamak vs), birden fazla cinsel partner olması ve/veya HIV / AIDS’i Olmak, idrar yapmada zorluğu olmak(Ikınarak ve/veya kesik kesik idrar yapma) ve Prostat biyopsisi geçirmiş olmak kronik prostatitler için risk faktörleri ortasında sayılabilir.

Kamplikasyonları

Enfeksiyonun kan yoluyla sistemik hale gelmesi(bakteriemi), testisde epididimde sperm kanallarına yayılması(epididimit), prostat apsesi, sperm parametrelerinde bozulma ve kısırlık gelişebilir

Şikayet ve Belirtiler

Kronik Prostatit şikayetleri üstte anlatıldığı üzere prostat bölgesi idrar kanalına yaptığı baskı ve tahrişe, idrarın yüksek basınca bağlı meni kanallarına kaçması bağlı olduğu düşünlmektedir. Huzursuzluk, tedirginlik ve gerginlik; bu şikayetler nedeniyle hasta devamlı huzursuz ve gergindir, kendisinde berbat bir hastalık olduğu ve teşhis edilemediği niyetindedir. Zira bu hastalık daima olarak nüks olma eğilimindedir. Fakat birtakım çalışmalarda bu tip gergin hastalarda kronik prostatit bir sebep değil sonuç olduğu da bildirilmektedir bu yüzden hastaların bir kısmı psikiatri kliniklerine başvurur, depresyon teşhisi alırlar. Bu hastalar idrarı yüksek basınçlı idrarları yaparlar, bu yüksek basınç idrarı tutan kas katmanının idrar yapma esnasında da kasılmasına ve idrarın bir kısmının prostat içerisine girmesine ve burada mikropsuz iltihabı başlatması sonucunda de olduğu söylenmektedir.

1-İdrar Şikayetleri: sık idrara çıkma, gece idrara çıkma muhtaçlığı duyma(noktüri), idrar yaparken yanma ve ağrı, idrarı başlatmada zorluk ve idrar yaparken zorlanma, mesaneyi tam boşaltamama hissi ve daima idrar var hissi, idrar yaptıktan sonra damlama ve rahatlayamama, ani idrara sıkışma hissi. Ağrılar; penis başında ağrı, hissislik uyuşukluk, bağlantıda ağrı hissedilmesi, alakada anüs ve penis ortasındaki perine bölgesinde batar formda ağrılar ve dolgunluk hissi, bir yahut iki testiste ağrı ve huzursuzluk hissi, kasıklarda ağrı, karın alt bölgesinde, belde ve anüs bölgesinde(perine) ağrı olabilir.

2- Bulanık idrar ve idrarda kan görülebilir

3- Cinsel sıkıntılar; cinsel isteksizlik, erken boşalma, sertleşme sorunu, boşalırken ağrı yahut boşaldıktan sonra ağrı, meni içerisinde kan görülmesi, meni ölçüsünde azalma ve taziğinde düşme görüleblmektedir.

4- Bilhassa bakteriel prostatitte grip gibisi şikayetler olabilir

Teşhis

Hekiminiz prostatitten şüpheleniyorsa, sizden belirtilerinizi detaylı bir halde tanım etmenizi isteyecektir. Genel tıbbi geçmişinizi, Hangi ilaçları aldığınızı, ne kadar kafein ve alkol tükettiğinizi, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yakalanma riskini artırabilecek cinsel geçmişininizi sorgulayacaktır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar prostatiti bulgularını ve semptomlarını taklit edebilir. Prostatitin müspet bir laboratuar bulgusu çoğunlukla yoktur. Yapılan kan idrar ve görüntüleme tetkiklerinde bir şey bulunamaz. PSA tetkiki daha çok kanser taramasında kullandığımız ve tedaviden sonra takipte kullandığımız bir testtir. Akut prostatit dışında kronik prostatit kan bedellerinde bir anormallik bulunmaz. En sık görülen tip 3 kronik prostatit tanısı için, idrar yolu, psiko-sosyal, prostat organı, nörolojik, organ hassasiyeti ve cinsel işlev şikayetleri üzere bu 7 şikayet kümesinden üç ve fazlası olma durumu teşhis koyducudur.

İdrar Tetkiki: İdrarda enfeksiyon bulgusu için idrar örneği alınır. Gerekirse idrar kültürü istenebilir.İdrar testleri rektal muayeneden evvel ve sonra yapılarak mevcut bulguların kaynağı hakkında fikir edinilir. Buna 4 tüp testi denir ve teşhiste epey yardımcı olmaktadır.

Kan Testleri: PSA, fokal yahut sistemik enfeksiyonu gösteren bir grup testler ve başka rutin tetkiklere bakılır.

Rektal Muayene: Parmakla rektal prostat muayenesi bu şikayetlerle gelen hastalara kesinlikle yapılmalıdır. Bu hem teşhis için hem tedavi gayesiyle yapılır. Teşhisde rektal muayene ile prostat sağılır ve alınan prostat sıvı tahlil edilir, gerekirse kültür örneği alınabilir. Prostat sekresyonunda her shada 20’den fazla lökosit görülmesi teşhis koydurucudur.Tedavide periyodik aralıklarla prostat masajı yapılarak prostat içerisindeki iltihabi salgı üretraya yani idrar yoluna akıtılır, ayrıyeten prostat içerisindeki kanallar açılır salgıların üretraya atılması kolaylaşır. Bununla birlikte kanlanması artar ve dokunun kendisini güzelleştirmesini ve verilen ilaçların prostata nüfus etmesi sağlanır.

Ürodinami: ⅓ olguda mesane çıkım bozukluğu saptanmaktadır.

Görüntüleme Testleri: Kimi durumlarda, idrar yolları ve prostatın detaylı incelenmesi gerekebilir, bilgisayarlı tomografi yahut prostat ultrasonografisi istenebilir. Şikayet, bulgular ve test sonuçlara nazaran yakarıda belirtilen kronik prostatit tiplerinden hangisinin olduğu sonucuna varılır.

Sistoskopi: Ayırıcı teşhis da kullanılır, prostatın öbür hastlıklarını teşhiste yardımcı olur.

Kronik Prostatitin Karışabileceği Hastalıklar

Prostatit; üretra darlığı, mesane boynu yüksekliği, çok faal mesane, üriner sistem enfeksiyonu ve âlâ huylu prostat büyümesi ile karışabilir. Genelde semptomları benzeridir. Tüm bu hastalıklar yapılan tetkiklerle ekarte edilerek kronik prostatit teşhisine varılır.

TEDAVİ

Tedavide evvel teşhisin yanlışsız konulduğundan emin olunmalıdır. Prostatitle karışabilen başka bütün hastalıklar ekarte edilmelidir. Tedaviye başlamadan evvel ise prostatitin evvel tipi belirlenmelidir. Kronik prostatit tedavisi çok güç bir hastalıktır. Tedavi yapılır fakat hastalık nüks eder. hastalık alevlenmeler ve remisyonlarla seyreder. Esasen tedavideki emel semptomları hafifletmek yahut ortadan kaldırmaktır.Genellikle kronik prostatitli bir hastada sikayetlerin ortaya çıkmasının kesin nedeni açık/net değildir, birden fazla faktör bunlarda tesirli olabilir. Bir hastada verilen tedaviden yarar görürken, benzeri şikayeti olan diğer bir hastada işe yaramayabilir. Birtakım hastalar kendi başlarına birtakım tedavileri deneyerek güzelleşirken, birtakım hastalar , çeşitli tedavilere karşın semptomları ile yaşamaya devam etmek zorunda kalırlar. Bu tedavilerin çok azının bu hastalara tesirli olduğu unutmamak kıymetlidir. Kronik prostatitli hastalar şu husulara dikkat etmelidirler: Bedenlerini bilhassa bacaklarını ve ayaklarını üşütmemelidirler, soğuk beton üzerine oturmamalıdırlar, Asitli, alkollü içecekler içmemelidir, acılı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durmalılardır, sık ve sistemli bağ ve sık boşalma hastanın semptomlarını azaltabilir, sıcak oturma banyoları bu hastalarda faydalı olabilir, soğuk havuza yahut denize girmemeliler, havuz yahut denizden çıktıktan sonra ıslak mayo ile beklememeli, kabız kalmamalı, ve stresden uzak durmalıdır. Kaç tane şikayeti varsa o kadar eş vakitli kombine tedavi verilebilir.

1-Antibiyotik Tedavisi: Uzun yıllar boyunca antibiyotikler kronik prostatit tedavisinin temelini oluşturmaktadır. Trimetoprim-sülfa (Bactrim), siprofloksasin (Cipro) ve levofloksasin (Levaquin) üzere antibiyotikler kronik bakteriyel prostatit tedavisinde kullanılılan en sık casuslardır. Antibiyotiklerin prostata difüzyonu güç olduğundan, çoklukla 4-6 hafta üzere uzun vadeli ve yüksek dozda verilmelidir. Bu klasik tedaviden yarar göremeyen hastalara Fosfomisin 3 gr saşe 4-6 hafta kullanarak sonuç alınabilir. İdrarda yahut prostat sıvısında bakteri bakteri tespit edilmese bile, kronik bir bakteriyel prostatit olabilir ve antibiyotik önerilebilir. Birtakım hastalar bu tedaviden yarar görebilir. Prostat taşı antibitotik aktifliğini %40 oranında azaltan faktördür Bu tedaviden sonra hasta rahatlar lakin 2-3 ay sonra hastalık nüks edebilir. Lakin, çoğunlukla, yalnızca antibiyotik kullanımı sorunu ortadan kaldırmaz. Antibiyotiklerin yararlı olamadığı hastalar için alternatif tedavi seçeneklerine yönelinir.

2-Alfa Blokör İlaçlar: Mesaneyi denetim eden kasları gevşetmek için tamsulosin (Flomax) yahut terazosin (Hytrin) üzere alfa bloker ilaçlar verilebilir. Bunlar acil işeme gereksinimi , idrarda zorlanma yahut damlama şikayetlerini hafifletebilir.

3-5Alfa-Redüktaz İnhibitörleri: Finasterid (Proscar),Dudasterid üzere prostatın boyutunu küçülten ilaçların kullanımı tekrar bu şikayetleri azaltabilir.

4-Ağrı kesici ve Antienflamatuarlar: Ağrı kesiciler, antienflamatuar ilaçlar ve kas gevşetici ilaçlar ağrı ve kas spazmların şikayetleri bir ölçüde yardımcı olabilir.

5-Biofeedback: Kimi hastalar sıcak banyolarla yahut pelvik kaslardaki gerginliği azaltmak için dizayn edilmiş biofeedback programlarından yarar görebilir.

6-Diyet:Kafeini ve alkolü kullanımını azaltmak ve kesmek, mesanenin ve prostatın tahrişini/irritasyonunu azaltabilir.

7-Prostat masajı: Birtakım hastalar , daha sık boşaltarak yahut sistemli olarak prostat masajı yapılarak prostattaki ödemi ve şişliği azaltmak için teklifte bulunulabilir.

8-Antidepresanlar: Gerilimin giderilmesi maksadıyla antidepresifler ve anksiyolitikler önerilebilir.

9-Termoterapi: Kronik prostatit de termoterapi dediğimiz ameliyat prostat idrar yolundan girilerek prostatın muhakkak bir dereceye kadar ısıtılarak içerisindeki semptomlara yol açan hudutların haraplanması aslına dayanan eski bir tedavidir. Fakat son yıllarda popülaritesini kaybetmiştir. Yan tesir profilinin yüksek olmasından ötürü neredeyse terk edilmiştir. Bunun yerine invaziv olmayan, hastaya ziyan vermeyen ve kalıcı bir tedavi sağlayan yeni alternatif tedaviler geliştirilmiştir.

10- Şok Dalga Tedavisi(ESWT): Bu tedavi anüs ve testis ortasındaki perine denilen alanda yoğunluğu azaltılmış taş kırmada kullanılan beden dışı şok dalga aygıtı ile yapılan tedavi mikropsuz kronik prostatit tedavisinde umut vaad etmektedir Bu tedavi ile prostat içerisine ağırlaştırılmış ses dalgaları gönderilir. Yan tesiri bilinmemektedir, tesirli bir tedavi olduğu ilgili bilimsel datalar mevcut olmakla birlikte aktifliği tam olarak kanıtlanmamıştır. Prostatın enflamasyonunu azaltarak ağrı ve kronik prostatite bağlı şikayetlerinde değerli ölçüde düşüş sapladığı saptanmıştır. Hiç bir yan tesiri olmadığı bildirilmektedir.

11- Bitksel Tedavi: Pek çok hasta bu tıp tedavileri alsa da, bitkilerin ve kimi besin desteklerinin prostatiti güzelleştirdiğine dair delil yoktur. Bu hedefle kullanılan kimi bitkisel tedaviler ortasında yeşil çay, birtakım bitki soğanları ve öbür bitkilerde bulunan bir kimyasal olan Siyah meşe kabuğu sarı boyası(quercetin), çavdar otu (cernilton, Kara çayır otu-Rye grass) ve saw palmetto (cüce palmiye meyvesi, Sabal Meyves) bitkisinin özü bulunur. Hekim önermedikçe pek tavsiye edilmez.

12-Akapunktur: Kimi hastalarda tesirli olmakta lakin aktifliği delile muhtaçtır.

13- Fosfodiesteraz 5 inhibitörleri:kullanılablir. Gevşetici ve antienflamatuar tesir gösterir.

15-Pentosanpolisulfat: Tip 3 prostatitte önerilmektedir.

Bir cevap yazın