Çocuklarda mevt ve yas süreci

Kabullenilmesi en güç olan mevzulardan tahminen de birincisi; ölümdür. İnsan hayatının olağan döngüsüne dahil olmasına karşın yüzleşme noktasında hepimiz kaçıyoruz. Bilhassa çocuklar için hem travmatik hem de kavranması için bilişsel olgunluk seviyesi gerektiren önemli bir husus.. Gerçek reaksiyonlar verememek ve ne yapılacağını bilmemek çocuktaki hasarı arttırır. Gelişim devirlerine nazaran bu süreci 3’e ayırmak en doğrusu olacaktır.

5 yaş öncesi vefat kavramı:

Bu periyotta somut fikre sahip olan çocuklar mevti geri dönüşümü olan bir olay olarak algılayabilir. Mevtle ilgili yaş kavramları yoktur. Ömrün sonu olduğunu düşünmezler. Yaşlılıkla mevti bağdaştırabilirler ama genç yaşta yaşanabileceğini idrak edemezler. Öleni geri getirebileceklerini düşünen hayali çıkarımları olabilir.

5-10 yaş ortası vefat kavramı:

Somut periyottan soyut periyoda geçişi bu süreçte gerçekleştiren çocuk vefatın bir son olduğunu anlayabilir. Bu manaya 7 yaşından sonra gerçekleşir. 7 yaşına kadar mevti genelde yaşlılıkla ilişkilendirir. Vefatı kabullenmeleri ve başa çıkmaları için cenaze merasimine götürmek, yaşanan süreçle ilgili yaşına uygun bilgilendirme ve mezarlık ziyareti yapılabilir.

10 yaş ve ergenlik periyodu mevt kavramı:

Bu periyotta vefatın her durumda ve yaşta kişinin başına gelebileceğini kavrayabilir zira gerekli bilişsel olgunluğa ulaşmıştır. Bu olgunluktan kaynaklı vefata yansıları şiddetli olur. Soyut ve mistik bir bahis olduğu için kendi başlarına gelme ihtimaline karşı dertli ve telaşlı hissetmeye başlarlar.

Mevt sonrası çocuklarda şok, inkar, dehşet, reaksiyon vermeme, hiç bir şey olmamış üzere yansılar gözlemlenmektedir. Vakitle anksiyete, canlı anılar, uyku sorunları, okul muvaffakiyetinde düşme, fizikî rahatsızlıklar, psikosomatik yakınmalar gelişebilir.

Mevt olayının çocuktan gizlenmesi, ani gerçekleşen vefat, çocuğu cenaze merasimine götürmeyerek veda etmesine müsaade etmemek, anne-baba kaybında çocuğa sahip çıkılmaması yaşanan süreci zorlaştıracak unsurlardandır.

Çocuğa mevti anlatmak ve sonraki süreci kolaylaştıracak teklifler;

Mevt haberini ebeveynler yahut duygusal olarak yakın biriyle vermek

Küçük çocuklarda soyut açıklamalardan kaçınarak, açık ve yalın bir lisanla söylemek

Sabırlı olmak, çocuğun sorularını olabildiğince gerçekçi yanıtlamak

Çocuğa durumu algılayıp kabullenmesi için vakit tanımak

Hislerini yaşarken çocuğu kısıtlamamak. Örneğin sık sık ağlıyorsa bastırmak yerine sarılıp acısını paylaşabilirsiniz

Yetişkinlerin çocuğun yanında çok yansılar göstermesi çocuk için süreci daha da zorlaştıracaktır

Çocuk yalnız yatmak istemeyebilir yahut karanlıkta uyumak istemeyebilir. Bir mühlet bunları yapmasına müsaade edin ama sürecin süreksiz olduğunu belirtin

Küçük yaşta ebeveyn kaybeden çocuklar onlara kimin bakacağı konusunda huzursuz olurlar. Telaşlarını azaltarak yeni ömürlerini kolaylaştırabilirsiniz.

Vefatın doğal bir ekolojik istikrar olduğunu anlatabilmek için onu küçük yaşta hayvanlarla tanıştırıp, sahiplendirebilirsiniz. Birinci kaybını orada yaşayan çocuk vefat kavramını daha kolay algılayabilir. Sıhhatle kalın..

Bir cevap yazın