Bebeklerde kafatasının erken kapanması

Bebeklerin başındaki kıkırdakların, olması gereken vakitten erken kapanmasıyla oluşan kafatası hal bozukluklarına “kraniosinostoz” ismi veriliyor. Kraniosinostoz, beynin büyümesini engelleyerek gelişim sorunlarına ve işlev kayıplarına yol açabiliyor. Bu tablonun erken periyotta fark edilerek gerekli müdahalelerin yapılması, çocuğun zihinsel gelişimi açısından büyük değer taşıyor.

Kafatası 5 adet kemikten oluşur ve bu kemikler “sütür” ismi verilen oynamaz eklemlerle birleşir. Yeni doğan bebekte bu kemikler birbirinden başkadır. Sütürler beynin gerekli halde büyüyebilmesi için bir yaşına kadar açık kalırlar. Bu sayede beynin en süratli geliştiği birinci bir yaş ve sonrasındaki çocukluk dönemindekafatası beynin gelişimine nazaran biçim alır.

Nasıl Oluşur?

Baş kemiklerinin kimilerinin erken kaynaması sonucu oluşan Kraniosinostoz denilen durumda kafatasının büyümesi bozulur. Erken kaynayan kemiğin bulunduğu taraf gelişemez. Oluşan hal bozukluğunun yanı sıra gelişmekte olan beyinde sıkışıklık ve baskı meydana gelir. Bu da gelişim geriliğine sebep olabilir. Bebeğin baş kemiklerinin erken kapanması sonucu oluşan Kraniosinostoz kaynayan kemiklere nazaran farklılık gösterebilir.

Tesirleri Nelerdir?

Bir sütür erken kapandığında bir kafatası form bozukluğu oluşur. Hastalarda göz etrafında ve yüzlerinde baş tabanındaki sütürlerin erken kapanmasından ötürü hal değişiklikleri oluşur. Olağanda doğumda açık olan ve ekseriyetle doğum sonrası 4 yaşa kadar da açık olan baş kemiklerinin erkenden kapanması bebeğin beyin gelişimini olumsuz etkileyebilmektedir. Erken sütür kapanması, bebek beyninin büyümesi için kâfi alanın azalmasına neden olur.

Teşhis Nasıl Konulur?

Anne karnında teşhis koymak zordur. Bu devirde detaylı ultrason uyarıcı olabilir. Genelde teşhis doğumdan sonra konur. Aile yahut çocuk tabibi birden fazla vakit çocuğun baş biçim bozukluğunu yahut bıngıldağının erken kapandığını fark eder. Bebeklerin yüzlerinde asimetrik bir manzara, bilhassa de göz ve kafatası biçiminde sıra dışı bir görünüm gözlemlenir.

Doğum sonrası kraniosinostozun kesin tanısı baş grafileri ve üç boyutlu tomografi ile konur. Sendromik durumlarda magnetik rezonans (MR) görüntüleme ve tetkiklerde gerekir.

Teşhis konulduktan sonra hastalığın izole yahut sendroma eşlik edip etmemesi değerlidir. Hastalığın izole olduğu durumlarda cerrahi formülle tedavide yüksek oranlı muvaffakiyet elde edilmektedir. Fakat hastalık sendromik ise beyin gelişimi çok ağır etkilenebilir.

Bu nedenle teşhis yahut şüphelenme sonrasında;

Bebeğin el ve ayak incelemesi

Fetal beyin MR incelemesi

Bebeğin baş içi yapıların incelenmesi

Genetik uzmanı konsültasyonu

Bebeğin kalbinin incelenmesi

Beyin cerrahisi uzmanı konsültasyonu

Aile kıssası varsa yahut sendromik ise amniosentez yapılması gerekmektedir.

Tedavi seçenekleri nelerdir?

Anne karnında tedavisi mümkün değildir. Fakat doğum sonrası beyin cerrahisi tarafından kıymetlendirilerek cerrahi müdahale yapılabilmektedir.

Şayet sütürlerde kapanma yani kemiklerde kaynama olmadan biçim bozukluğu varsa bu çocuklar şahsa özel üretilen kask kullanılarak tedavi edilebilir.

Sütürler kapandıktan sonra kemikler kaynadıysa cerrahi tedavi gerekir. Cerrahi müdahale genelde 3 ay ile 1 yaş ortasındaki bebeklere yapılır. Cerrahi tedavi hem kozmetik nedenlerle, hem de beyin baskısının rahatlatılarak gelişimin geri kalmaması için yapılır.

Cerrahi tedavi açık ve kapalı (endoskopik) olarak iki sistemle yapılabilir. Cerrahide kaynayan kemikler birbirinden ayrılır. Birtakım durumlarda ameliyattan sonrada kask takmak gerekir. Nadiren takiplerde tekrar ameliyat gerekebilir.

Ameliyat sonrası takip

Ameliyattan sonra hastanın hayati işlevleri ve kan istikrarı yakından takip edilmelidir. Hastanede hastalar çoklukla bir gün kaldıktan sonda taburcu edilmektedir. Ameliyattan sonra kask kullanılacaksa ön ve artta baş büyümesini engellen yanlara büyümeye müsaade verecek halde kask kullanılmalıdır. Uzun yıllar takibi yapılmalıdır.

Bir cevap yazın