Üreterorenoskopi (urs-rırs) üreterorenoskopi(urs) nedir?

Üreterorenoskopi(URS); Böbrek ve idrar yollarında (üreterler) yer alan hastalıkların tanısı ve tedavisi için yaygın olarak kullanılan endoskopik-kameralı teşhis ve tedavi formüldür.

Teşhise yönelik URS

Böbrekte şüpeli imaj ,

Böbrek kaynaklı kanamalar,

idrar incelemesinde tümör kuşkusu,

Endoskopik(URS) tedavi edilen idrar kanalı tümörlerinde takip-kontrol,

Tedaviye Yönelik(URS):

Böbrek ve Üreter taşlarının kırılması ve alınması,

Üreteropelvik yahut üreteral darlıkların tedavisi,

İdrar kanalı (Pelvis ve üreter) tümörlerin tedavisi,

Böbrek ve idrar yollarında yabancı cisim ve stentlerin cisim çıkartılması,

Üreterorenoskopi(URS) Tipleri

Rigit-Sert-Metal URS

Birinci planlı URS 1979’da yapılmış ve bu tarihten sonra teknolojinin yardımıyla üst sistem endoskopisi giderek gelişmiştir. Rijid Üreterorenoskopi (URS) İngilizce “Rigid” sözü bükülemez, sert manasına gelmektedir. Rijid üreteroskop aygıtının uzunluğu ve inceliği, üreter kanalına ulaşmamızda büyük avantaj sağlamaktadır.Üreter, böbrekte oluşan idrarı böbrek havuzundan (pelvis) idrar torbasına taşıyan ince kanala denilmektedir. Üreter sağ ve soldaki böbrekte olmak üzere iki tanededir. Üç sözün birleşmesinden oluşan “ Rijid Üreterorenoskopi “ Kıvrılmayan çok ince bir teleskop vasıtasıyla, bedene hiçbir delik açmadan, idrar kanalından üreter içine girilmesi ve buradaki taş ya da tümörün lazer(Holmium LASER) ya da hava basıncı (Pnomotik) yoluyla kırılması ya da alınmasını içermektedir.

Rijid üreteroskop uzun ve çok ince bir endoskopi aygıtıdır. Rijid Üreteroskopların kalınlığı 1-1.5 cm.e kadar olabilmekle birlikte. Günümüzde 0.8-1.3 cm.lik endoskoplar daha sıklıkla kullanılmaktadır. İmaj daha geniş ve açısı da 0-10° olup, çalışma kanalı kıvrılabilen endoskopa nazaran biraz daha kalın olup 1.5 mm.e çıkabilmektedir. Biraz daha kalın olan iki çalışma kanalının olması nedeniyle daha süratli ve rahatlıkla aygıtların kullanımı ve taşın kırılması ve alınması kelam mevzusudur. Fakat en kıymetli sınırlama, kıvrılamadığı için yalnızca üreter kanalındaki taşların kırılması ve alınmasında tedavi sağlar. Böbrek içindeki taşlarda kullanım aktifliği, kıvrılabilme yeteneği olmadığından, yoktur. Üreter üst kısmında yer alan bir taş URS ile kırma sırasında böbreğe hakikat kaçabilir. Bu durumda esnek fleksibl üretero-renoskop ile böbrek içindeki taş parçalanabilir. Komplikasyon olarak idrar kanalında(üreterde) kopma, İç içe girme, delinme yırtılma, kanama, idrarın sistem dışına sızması yahut kaçağı, laser yahut taşkırma aletinin termal hasarı olabilir. Ameliyattan sonra böbrek ağrısı(Renal kolik), pıhtı tıkanması, taş modüllerinin idrar kanalını tıkaması olabilir yahut uzun dönemda birtakım alanlarda darlık gelişme riski vardır.Yine yapılan müdahale sonrası hafifçe şiddetliye kadar enfeksiyonlar gelişebilir ve bunlar antibiyotiklerle engellenebilir ve tedavi edilebilir

Fleksibl Üreterorenoskopi-Yumuşak-Kıvrılabilen URS (RIRS-Retrograd İntraRenal Cerrahi)

İngilizce “Flexible” sözü kıvrılabilir, bükülebilir manasına gelmektedir. Fleksibl Üreterorenoskopi Kıvrılabilen çok ince bir teleskop vasıtasıyla, bedene hiçbir delik açmadan, idrar kanalından üreter ve böbrek içine girilmesi ve buradaki taş ya da tümörün lazer yoluyla kırılması ya da alınmasını içermektedir. Böbreğin içindeki taşları rahatlıkla, ince çalışma kanalından geçen lazer (Holmium LASER) kablo sistemi ile kırabilmekte ve kırılmış büyük 4-5 mm lik taş modülleri bu incelikteki bir çalışmada basket usulü ile alınabilmektedir. Burada 3 mm ve altındaki taş kırıntıları toplanmaz ve ağrısız halde rahatlıkla düşürülebilirler. Fleksible Üreterorenoskopi uygulayan doktor, aygıta bağlı kameranın sağladığı kusursuz imaj altında, aletin kıvrılabilen uç kısmını bir eliyle denetim ederek böbrek içindeki tüm odaları denetim edebilmekte ve buradaki taşlara ulaşarak lazer ile kırabilmektedir. Birebir vakitte da ayağı ile denetim ettiği röntgen pedalı ile endoskopinin böbreğin içindeki konumunu ve varsa öteki taşların yerini denetim edebilmektedir.

İdrar kanalında uzun mühlet kalan taşlar kanalın duvarında önemli ödem yapmışsa, taş çok büyükse, idrar kanalı tıkanmadan ötürü şişmişse, ameliyat sırasında idrar kanalında yaralanma olmuşsa ve taş kesimlerinin (fragmanlarının) idrar yolundan dökülürken idrar yolunu tıkamaması için böbrek ile mesane ortasında idrar akışını sağlaması için idrar kanalına ince bir tüp (stent) konulabilir. Bu stentlere bağlı stent alınana kadar hastalarda yan ağrısı, batma, yanma hissi, idrarda kanama, sık idrara çıkma, daima idrar hissi üzere şikayetlere sebep olabilir. Hastaları rahatlatmak emeliyle mesane gevşetici ilaçlar (anti-muskarinikler) ve prostat ilaçları (alfa-blokerler) verilebilir.Ameliyatta kırılan taşlar idrar yolundan atıldıktan ve idrar yolundaki ödem çözüldükten sonra stent alınabilir. Stent çekme sürecinden evvel taşların büsbütün döküldüğünden emin olmak için röntgen yahut ultrason yapılabilir. Stent çoklukla ameliyattan 1 hafta ile 3 hafta sonrasında alınır. Stentin çekilmesi süreci yeniden birebir formda ameliyathanede hafif bir anestezi altında yapılır. Stent çekildikten sonra hastalar tıpkı gün konutlarına dönebilirler. Kullanılan stentler (uzun mühlet kalan özel stentler hariç) en fazla 3 ay kalması istenir. Uzun mühlet bedende kalan stentler idrar yolu enfeksiyonu, kanama, taşlaşma üzere problemlere sebep olabilirler.

URS Komplikasyonları

Ameliyat endoskopik ve kesisiz bir süreç olmasına karşın kimi riskleri içermektedir. İdrar yolu endoskopların ilerlemesine engelleyecek kadar dar ise balon ile genişletme yapılabilir. Lakin tekrar de çok dar ise stent konularak süreç bir sonraki seansa ertelenebilir. Stentler üreterde genişleme yapar ve ikinci seans (genellikle 2 hafta sonra yapılır) süreç muvaffakiyetle uygulanır. Sürecin en korkulan riski idrar kanalının süreç sırasında yaralanmasıdır. Bu yaralanma üreter duvarında küçük bir yırtılmadan üreterin bütünlüğünün kopmasına kadar değişebilir. Küçük yaralanmalar üretere stent konulmasını takiben resen güzelleşirken tam kopmalar ekseriyetle açık ameliyat ile tamir edilmeye çalışılır.

Bazen taşlar enfeksiyona eşlik eder ve evvelce yapılan idrar analizleri ile bu enfeksiyon saptanamayabilir. Ameliyat sonrası bu enfeksiyon kana karışarak önemli durumlara sebep olabilir. Bu durumda uygun antibiyotik ile tedavi edilebilir. Bu durumlardan başka olarak idrarda hafif kanamalar, ameliyat yapılan tarafta ağrılar görülebilir.

Bir cevap yazın