Güzel huylu prostat büyümesi hakkında genel bilgiler

(bph- BENİNG PROSTAT HİPERPLAZİSİ)

BPH 50’lili yaşlardan sonra meydana gelir ve erkeklerin kıymetli bir sıhhat sıkıntısını oluşturur. Prostat idrar kesesinin çabucak altında 15- 20 gr tartıda kestane halinde bir salgı bezidir.40-50 yaşından itibaren genelikle yeterli huylu(selim) bazen makûs huylu(habis)büyümeye başlar ve yaşla orantılı olarak büyüme suratı artar. Elli’li yaşlarada erkeklerin %50 sinde görülen BPH, 80’li yaşlarda görülme sıklığı %90’lara kadar çıkabilir. Prostata bağlı işeme şikayetleri her vakit prostat büyümesi ile orantılı olmayabilir.Bazen büyük prostat işeme şikayetine neden olmaz iken, küçük prostat besbelli işeme şikayetlerine neden olabilir.

Günümüzde BPH oluşum sistemi hala net olarak anlaşılmış değildir. Ergenlikten evvel rastgele bir nedenle testisleri alınmış erkeklerde BPH gelişmez. Bu nedenle kimi araştırmacılar ileri yaş, testis işlevi ve erkeklik hormonu ile ilgili faktörlerin BPH gelişiminde rol oynadığını düşünmektedir.

Mesane,Prostat ve idrar yolunun(Üretra) anatomik yapısı

Büyümüş Prostatın idrar yolunu daraltmasının şematik görünümü

BPH Belirtileri Nelerdir?

Kişinin ömür kalitesini etkileyen, gece ve gündüz sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma ve sızlama, idrar kalibre ve projeksiyonunda (idrar çapının ve basıncının) azalma, çatallı işeme, idrar tutamama hissi, idrar kesesini tam boşaltamama üzere meselelerdir.

Hastaların şikayetlerinin objektif olarak pahalandırmak için geliştirilmiş olan Memleketler arası Prostat Semptom(belirti) Skoru-UPSS değerlendirmesinde hastaya sorulan ve şikayetlerin şiddetine nazaran derecelendirilen sorular aşağıda belirtilmiştir.

İdrar yapmak için bekleme, zorlanma var mı?

İdrar tazyiki, akış gücü eskiye oranla azaldı mı?

İdrarı yaparken, bitinceye kadar, kesik kesik işeme oluyor mu?

İdrarını yaptıktan sonra hala idrar kesesinde idrar kalmış, tam boşalmamış hissi oluyor mu?

Gece idrar yapmaya kaç sefer kalkıyorsunuz?

Gün boyunca iki saatte ya da daha sık idrara çıkmak ihtiyacı duyuyor musunuz?

İdrar yapma isteği geldiğinde, tutamama hissi, tuvalete güç yetişme, sıkıştırma sorunu yaşıyor musunuz?

Bu sorulara alınan karşılıklara ve aşağıdaki muayene ve tetkik sonuçlarına nazaran işeme şikayetleri hafif, orta ve şidetli olarak kıymetlendirilir.

Hastalar ekseriyetle işeme ile ilgili meselelerle karşılaşınca bir doktora başvurmaktadır. Güzel huylu prostat büyümesinde bu şikayetlere karşın vaktinde tedavi yapılmaz ise böbrek yetmezliği ile sonuçlanabilir. Prostat muayenesi, PSA kan testi ve gerektiğinde yapılan prostat iğne biopsisi ile düzgün huylu olduğu düşünülen prostat büyümesinde, şikayetlerin derecesine nazaran hastaların takibi, ilaçla ya da cerrahi ile tedavisine karar verilmektedir.

ABD’de de 50 yaş üstü erkelerin 1/6 sında görülen prostat kanseri son yıllarda ülkemizde de %10-15 oranında görülmektedir. Bu nedenle prostat büyümesinin âlâ ya da berbat huylu büyüme olup olmadığının belirlenmesi değerlidir. Dünya sıhhat örgütü 50 yaşın üzerinde her erkeğin, işeme şikayeti olsun ya da olmasın, yılda bir defa kesinlikle tabip denetimine (prostat muayenesi ve kanda PSA testi için) gitmesi önerilmektedir. Şayet birinci derece akrabalarında (baba, erkek kardeş gibi) prostat kanseri olan bireylerde kelamı edilen yıllık denetimlerinin 40 yaşından itibaren başlanması önerilmektedir. Çünkü I. derece akrabalarında prostat kanseri olanlar erkeklerde, yakınların hastalığa yakalanma yaşına nazaran, prostat kanseri görülme riski, olağan toplum oranlarına nazaran, 2-6 kat ortasında artmaktadır.

TEŞHİS PROSEDÜRLERİ

Güzel huylu prostat büyümesi(BPH) nedeniyle şikayeti olan hastalarda aşağıdaki tetkiklerin yapılması ve bunların sonuçlarına nazaran tedavilerinin planlanması gerekir.

Hastanın Şikayetleri (UPSS-Uluslararası Prostat Semptom Skoru)

Parmakla prostat muayenesi

Kanda Üre, kreatinin ve PSA analizleri

İidrar analizi

Ultrasonografi

İdrar akım suratı ve rezidü idrar ölçüsünün ölçümü

Sistoskopi (gerektiğinde)

TEDAVİ SEÇENEKLERİ NELERDİR?

MEDİKAL (İLAÇ) TEDAVİSİ

BPH tedavisinde birinci basamak kesinlikle medikal tedavi olmalıdır. Medikal tedaviden beklenen sonuç alınamıyorsa ya da tedaviye direnç gelişmiş ise cerrahi tedavi seçenekleri gündeme gelmelidir.

İlaç tedavisinde mesane boynu. prostatik üretra ve prostat içindeki kasları gevşeten ve idrarın akım suratını ve kalibresini artıran ilaçlar (alfa-bloker ilaçlar) ve buna ek olarak prostatın hacminde azalmaya yol açan ilaçlar (5-alfa redüktaz inhibisyonu yapan ilaçlar) kullanılmaktadır. Bunun yanında içinde sabal ekstresi denilen bir bitki ekstresi de medikal tedavide rahatlıkla kullanılabilir.

Alfa bloker ilaçlar (Tamsulosin, Alfuzosin, Terzosin, Doksazosin)

5-alfa redüktaz inhibitörü ilaçlar (Finasterid, Dutasterid)

Sabal bitki ekstresi (saw palmetto)

Medikal tedavinin yetersiz olduğu durumlarda Cerrahi tedavi seçenekleri gündeme gelmelidir.

CERRAHİ TEŞEBBÜSLER

80 gram’dan küçük prostatlarda Trans Uretral Prostat Rezeksiyonu (TURP) en sık uygulanan Altın standart bir uygulamadır.

80 gram’dan büyük Prostatlarda ise daha invaziv bir formül olan Açık Prostatektomi (STVP) hala Altın standart bir teşebbüstür. Fakat son yıllarda daha az invaziv sistemler olan Lazer (KTP-Greenlight) vaporizasyon – buharlaştırma yahut Lazer enükleasyon(HoLEP) usulleri de kimi merkezlerde uygulanmaktadır.

Uretral Prostat Rezeksiyonu (TURP) en sık uygulanan Altın standart bir uygulamadır.

80 gram’dan büyük Prostatlarda ise daha invaziv bir sistem olan Açık Prostatektomi (STVP) hala Altın standart bir teşebbüstür. Lakin son yıllarda daha az invaziv sistemler olan Lazer (KTP-Greenlight) vaporizasyon – buharlaştırma yahut Lazer enükleasyon(HoLEP) metotları de kimi merkezlerde uygulanmaktadır.

Yazı dolaşımı

Bir cevap yazın